| Aantekeningen |
- 29 apr 2010
Door: Kees Van Rongen
De hoeve Noorderbosch aan de Voorweg 228. Fotos: Kees van Rongen
De hoeve Noorderbosch aan de Voorweg
228. Fotos: Kees van Rongen
ZOETERMEER De Voorweg is een van de oudste wegen in Zoetermeer en dateert uit 1295. Langs de Voorweg staan ook nu nog vele oude en grote boerderijen. In de NVM Makelaarskrant besteden we al de nodige aandacht aan talloze gemeentelijke en rijksmonumenten. Ditmaal kozen we voor de boerderij Noorderbosch. Deze boerderij is ruim tweehonderd jaar oud (1806) en ligt aan de Voorweg op nummer 228.
Maar de geschiedenis van dit rijksmonument lijkt verder terug te gaan. Bij het Historisch Genootschap Oud Soetermeer wordt zelfs verondersteld, dat wellicht in de eerste helft van de achttiende eeuw al sprake was van een woning op deze plek.
De buitenplaats Delftsigt was daar gevestigd. Uit eigendomspapieren is gebleken, dat de weduwe van een zekere Pieter van der Bol uit Wilsveen in 1800 de woning verkocht aan Simon Berkhout. Er werd onder meer opgemerkt, dat het ging om de opnieuw herbouwde bouwmanswoning. Deze Simon Berkhout had de woning slechts vijf jaar in zijn bezit en verkocht het pand aan Cornelis Rijneveen. De familie Rijneveen was vervolgens anderhalve eeuw eigenaar van de boerderij, dus tot in de tweede helft van de twintigste eeuw. Het toenmalige gemeenteraadslid Cas Fischer was in de tweede helft van de twintigste eeuw bewoner van het pand.
Veel eerder dan het bouwjaar 1806 moet er een pand hebben gestaan. Volgens overlevering was er voor de drooglegging van de Nieuwe Polder (1772) een uitspanning gevestigd, waar eveneens bootjes konden worden gehuurd om over het water achter de boerderij te varen.
Boerderij Noorderbosch bestaat uit een woongedeelte en een schuur. Het voorste deel stamt uit 1806, nadat een brand de voorganger in de as had gelegd. Volgens gegevens van het kadaster dateert de rechterzijgevel uit 1885. De rechterhelft van de achtergevel is origineel. Eveneens in 1885 werd het achterste deel van de schuur bijgebouwd. De linkerzijgevel werd aan de voorkant iets verbreed tot halverwege de diepte van het huis.
Noorderbosch wordt getypeerd als een langhuisboerderij in eclectische bouwstijl. De oorspronkelijke functie was agrarisch en nu is het een woonhuis.
Het woongedeelte is gedekt met een pannen schilddak en de schuur heeft een rieten kafol. De voorgevel is ingezwenkt en afgesloten door een rechte kroonlijst.
In het fries staat de naam van de hoeve: Noorderbosch.
De indeling van de gevel is symmetrisch in vijf vensterassen. De voordeur wordt omlijst door geblokte pilasters en een hoofdgestel. De vensters zijn schuifvensters in roedeverdeling.
Wat aan het pand onmiddellijk opvalt is de brede voorgevel en het hoog opgaande dak. In de zijgevel van het woonhuis bevindt zich een steentje met het jaartal 1806 en de letters JRV.
In de eerste helft van de twintigste eeuw was het huis ondergebracht in een firma van particulieren, die het dubbel bewoonden. Bij een grootscheepse restauratie van het woonhuis in 1965 werd ontdekt, dat de fundering van het pand bestond uit tonnen, waarin wilgenstammen staan. Hierop zijn planken gelegd en daarop is de stenen fundering gemetseld. Overigens is deze wijze van funderen bij opgravingen in Zoetermeer vaker aangetroffen. De schuur is in 1977 net als het woonhuis in 1965 door architect fol. van der Sterre gerestaureerd.
De langhuisboerderij Noorderbosch is een beschermd rijksmonument volgens Monumentenzorg vanwege de oudheidkundige en volkskundige waarde van het complex. Het behoort ontegenzeggelijk tot de fraaiste boerderijen, die Zoetermeer nu nog kent. De Voorweg is wat dat betreft toch wel goed bedeeld, nadat in 1491 de huidige Voorwegwetering werd gegraven, het gebied droogviel en een ideale plek voor buitenplaatsen en boerderijen ontstond.
In de zeventiende en achttiende eeuw werden op de drooggemaakte gronden langs de Voorweg de verschillende buitenplaatsen en hoeves gebouwd.
Informatie over de monumenten verkrijgen we uit het archief van Monumentendienst en Historisch Genootschap Oud Soetermeer.
|
1758 - Ja, datum echter onbekend (~ 41 jaar)